سرخط خبرها سرخط خبرها

کار علمی جدید دکتر محمد پارسانسب

کار علمی جدید استاد گروه زبان و ادبیات فارسی: حدائق السّیَر با تصحیح و توضیحات دکتر پارسانسب منتشر شد.

 

به گزارش روابط عمومی این کتاب از زمرۀ اندرزنامه‌هایی است که با نام‌هایی چون آداب الملوک و نصیحت‌ الملوک و تحفة الملوک و مانند آن‌ها به زبان فارسی و عربی نوشته شده‌اند.

مؤلف این کتاب، نظام‌الدین یحیی بن صاعد، در نیمۀ اوّل قرن هفتم هجری و در روزگار علاءالدین کیقباد اوّل (حک. 615-634)، معروف‌ترین پادشاه سلجوقی روم، می‌زیسته و این کتاب را به او تقدیم کرده است.

    بیشتر مطالب حدائق السّیَر از کتاب های پیشینیان و از جمله آداب الملوک ابومنصور ثعالبی (م. 429ق) اخذ و اقتباس شده و حتی در تنظیم ابواب و انتخاب بیشتر عناوین نیز، این کتاب مورد توجه مؤلف بوده است، اما شرح و بسط مطالب، با شگردهای خاص نثر فنی، از جمله امثال و اشعار عربی و فارسی، ساخت و صورت کتاب را گونۀ دیگری بخشیده است.

 تازگی‌های کار مؤلف، حکایات تازه و نامکرری است که به مناسبت، در تأیید سخن خود، از اینجا و آنجا نقل کرده است. همچنین سابقۀ نویسنده در کارهای دیوانی و آشنایی با عوامل حکومتی و آداب کشورداری، همانندی‌هایی میان کتاب حاضر و سیَر الملوکِخواجه نظام‌الملک طوسی (م. 485ق) به وجود آورده است و آن را از نظر شناخت نوع رفتار حکومتیان و میزان سلامت نظام دیوانی عصر خود، حائز اهمیت کرده است.

نثر حدائق السّیَر، برخلاف کتاب‌هایی مانند نصیحت الملوک و سیاست‌نامه، که نزدیک به زبان گفتار نوشته شده‌اند و در آن‌ها نویسنده کمتر کوشیده است که سخن خود را به عبارات و اشعار عربی بیاراید، نثری فنی و از نمونه‌های ادیبانۀ نیمۀ اوّل قرن هفتم است.

    مجموعۀ حاضر به‌جز مقدمۀ مصححان و دیباچۀ کتاب، مشتمل بر ده باب است که عبارت‌اند از: فی سیر الملوک و السلاطین، فی محامد العدل، فی قبح الظلم، فی قواعد السیاسة، فی ذمّ الغضب و مدح تأخیر العقوبة و تعجیل العفو، فی الحلم و التأنّی و الصّبر و مروءَة الملوک و انجاز الوعد و ذمّ اللّجاج، فی المشاورة و التدبیر، فی الجود و السّخاوة و ذمّ البخل، فی آداب مقرّبی الحضرة، فی آداب حضرة الملوک و السلاطین و کیفیة آداب حواشی الحضرة.

تعلیقات و فهرست‌ها (شامل آیات، احادیث، اقوال، عبارات عربی، امثال عربی، امثال فارسی، اشعار عربی، اشعار فارسی، لغات و ترکیبات و تعبیرات، حکایات، اعلام) و کتابنامه، بخش‌های پایانی این مجموعه را تشکیل می‌دهد.

    کتاب حدائق السّیَر، نوشتۀ نظام‌الدین یحیی بن صاعد بن احمد است که زیر نظر دکتر محمد پارسانسب و با همکاری خانم‌ها معصومۀ اسدنیا و مریم سیّدان (دانش آموختگان دانشگاه خوارزمی) تصحیح شده و انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی آن را در 409 صفحه و به بهای 200000 ریال منتشر کرده است